José do Marqués, humilde pastor de Puxedo (Lobios, Ourense), faleceu hai uns meses despois de toda unha vida dedicado á terra. Era habitual velo percorrendo o contorno da aldea co seu rabaño de ovellas. Cría, como tanta xente, na facenda e nunha vida pegada ao lugar que o viu nacer. Malia asistir ao baleiramento da zona nos últimos anos, seguiu saíndo coas súas ovellas case até o final: “É máis triste non ter nada”.
Baleira é unha localidade de apenas 1.000 habitantes na comarca da Fonsagrada. A Fonsagrada tamén é o municipio máis extenso en territorio de Galicia e, porén, un dos máis despoboados: só ten 7,5 habitantes por quilómetro cadrado, mentres que Vigo, a cidade galega con máis habitantes, conta con 2.690. Baleira aínda ten menos densidade de poboación: 6,9 habitantes por km2. Baleira é toda unha metáfora do fenómeno do despoboamento en Galicia. En 50 anos, a súa poboación reduciuse un 50%.
Os lumes do verán de 2025 en Galicia foron históricos. Afectaron tantas hectáreas que chegaron a xuntarse uns con outros, arrasando flora, fauna e vilas enteiras, como a de San Vicente de Leira (na comarca de Valdeorras, en Ourense). Así os testemuñou a cámara do noso compañeiro Brais Lorenzo. O seu traballo foi merecedor do prestixioso premio World Press Photo 2026.
